सुरु आहे दुर्मिळ पोथ्यांचे स्कॅनिंग

बाबासाहेब आंबेडकर विद्यापीठाच्या ‘पोथीशाळेत’ सुरू आहे दुर्मिळ पोथ्यांचे स्कॅनिंग!
प्रतिनिधी
महाराष्ट्रातच नव्हे तर भारताच्या विविध भागात अनेक जुनी व दुर्मिळ हस्तलिखिते व पोथ्या असून काळाच्या ओघात हा अनमोल ठेवा हळूहळू नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहे. या ठेव्याचे जतन आणि संवर्धन करण्याचे काम राज्यात वेगवेगळ्या ठिकाणी सुरू आहे. पुण्यातील भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन संस्था व अन्य काही संस्था हे काम करत असून त्यात आता डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाच्या मराठी विभागाची भर पडली आहे. या विभागात असलेल्या पाच हजार दुर्मिळ हस्तलिखित पोथ्यांचे स्कॅनिंग करण्यात येत असून त्याच्या सीडी तयार करण्यात येणार आहेत. आत्तापर्यंत सुमारे दोन लाख पाने स्कॅन करण्यात आली आहेत.
विदयापीठाच्या मराठी विभागात सुमारे पाच हजार हस्तलिखिते असून ती दुर्मिळ आहेत. अभ्यासक, संशोधक किंवा सर्वसामान्यांना ती उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने आणि हा ठेवा नष्ट न होता, तो कायम स्वरुपी टिकून राहण्यासाठी हे काम हाती घेण्यात आले आहे. विद्यापीठाच्या मराठी विभागाचे प्रमुख प्रा. डॉ. प्रल्हाद लुलेकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली हे काम करण्यात येत आहे. येत्या एक ते दीड वर्षांत हे काम पूर्ण होईल,अशी विद्यापीठाची अपेक्षा आहे. या अनमोल ठेव्यामध्ये महानुभाव, दत्तसंप्रदाय, वारकरी संप्रदाय आणि अन्य काही पोथ्यांचा समावेश आहे. महानुभाव पंथांच्या पोथ्या सांकेतिक लिपीत आहेत. डॉ. अशोक देशमाने व प्रा. सतीश बडवे हे काम पाहात आहेत. मराठी विभागात या पोथ्या जमा करण्याचे काम माजी विभागप्रमुख डॉ. यु. म. पठाण आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी केले होते. डॉ. पठाण यांच्याही मार्गदर्शनाखाली काही काळ हे काम करण्यात आले.
विद्यापीठ अनुदान आयोग व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाच्या आर्थिक मदतीतून हे काम करण्यात येत आहे. सर्व पोथ्यांचे स्कॅनिंग करून झाल्यानंतर सर्व पोथ्यांची यादी सीडी स्वरुपात उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. मराठी विभागाचे माजी विभागप्रमुख डॉ. दत्ता भगत यांनी स्कॅनिंगसाठी आर्थिक मदत मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न केले होते.